Reisverslag 2017 naar Halle, Leipzig en Weimar

Van 20 t/m 26 augustus.

 

Ineens zijn er weer drie jaar voorbij na onze vorige tournee naar Salzburg en Wenen. Ineens laden we weer koffers en instrumenten in bij IKEA. Nou ja, ineens…

Hoewel de professionele touroperator IC-Productions (Klaas Touwen) de grote contouren regelt (bus, hotel, half pension, repetitieruimte, concertlocaties, PR, excursies), blijft er voor onze muziekcommissie, bibliothecaris, dirigent, transportcommissie en de reiscommissie nog meer dan genoeg te doen.

Een interessant concertprogramma bedenken, maar dan zónder 2 extra hoorns en zonder trombones; het verzorgen van de bladmuziek. Het maken van weer zo’n smaakvolle Reisgids. Het schrijven van de wervende, eenduidige, uitnodigingsmail. Het uitzoeken van de annuleringsvoorwaarden. Diëten inventariseren, kamerindeling, de juiste aantallen spelers en gastspelers vinden. Het programma van minuut tot minuut bekijken, afstanden opzoeken, het evenwicht beoordelen tussen repeteren en excursies, de Rijtijdenwet eerbiedigen… Ook nu ging ruim 80 % (!) van de eigen orkestleden mee: een score, waar elke reiscommissie heel blij van wordt. Totaal 57 deelnemers.

De reiscommissie bestond uit: Irene Brugman, reisleidster Peter Barnhoorn, penningmeester Fransje Smit, lid reiscommissie.

We gingen – nu alweer voor de vijfde keer – met IC-Productions op stap.

Repertoire

o.l.v. Nick Devons

Ouverture Tancredi – G.A. Rossini

Celloconcert in A klein, opus 129 – R. Schumann
Solist: Kalle de Bie

Symfonie nr. 7 in A groot, opus 92  – L. van Beethoven

Hotel**** H+ Hotel

Adres: Hansaplatz 1 (haha, kan je makkelijk onthouden. Pleisterplaats) Halle/Landsberg. DE

Repetitielocatie

De Aula van de Maarten Luther-Universität in het centrum van Halle: een statig, oud gebouw met een lange geschiedenis en een werkelijk imposante ontvangst. Brede bordestrappen, houten trapleuningen versierd met geel koper. Op de hoeken van de trappen groen koperen lantarens ter verlichting. Christelijke beeltenissen en geschilderde geleerden hoog aan de rand tegen het plafond, dat ook weer bewerkt is. In de royale Aula zelf hangen grote kristallen kroonluchters, de wanden zijn olijfgroen met bordeaux rode accenten. Ook hier een bewerkt plafond met – ditmaal – mythologische schilderingen hoog aan de wanden. Hier en daar nog wat crèmekleurige zuilen, zodat een smal balkon verkregen wordt. Houten vloer: fijn voor de akoestiek.

De concertlocaties

Forum Seebach in Weimar.

Ons middagoptreden paste in de ‘Weimarer Sommer’. Een jaarlijks terugkerend, ruim twee maanden durend festival met kunst en cultuur in velerlei vormen. Trekt altijd veel bezoekers uit tal van landen. Forum Seebach is een van de vele locaties, waar onderdelen van dat festival gehouden worden. Deze locatie is te vergelijken met ons Rosa Spierhuis, maar dan 75 jaar eerder geopend. Het werd een bijzondere en ook emotionele middag. Een kleine, moderne zaal met niet eens zo heel veel bezoekers. Was maar goed ook, want het was vol en zeer warm. Een hoog rollator-gehalte van de luisteraars; sommige bezoekers werden begeleid door verzorgers. In haar openingsspeech introduceerde de spreekster ons orkest met “Ein Sommerkonzert mit dem Orchester aus den Niederlanden”. Applaus, blije gezichten, pretoogjes, nog geen noot gespeeld. Na het ‘geweld’ van Beethovens 7e was er langdurig applaus en na afloop

kwam een oude dame naar Sylvia en overhandigde haar een pakje eigengemaakte kaarten met daarop het gedroogde blad van de bijzondere boom Ginkgo Biloba (Japanse notenboom): de lievelingsboom van Goethe, die er een sonnet over schreef. “Ich habe genossen, wie nie vorher” zei zij. Iemand anders gaf een orkestlid een biljet van vijf euro … voor de SOH kas. “…En dat die cellist alles zomaar uit zijn hoofd speelde…”. Ik heb maar niet gezegd, dat als hij dat niet zou doen, hij niet eens mee zou tellen in de wereld van de beroepsmusici. Weer een andere mevrouw vertelde met tranen in haar ogen aan Yo en Sylvia, dat “haar Wolfgang im Himmel” ons concert zeker gehoord had en vast net zo ontroerd was als zij. Yo en Sylvia ook in tranen. Een concert als warm bad in veel opzichten.

De Aula van de Universiteit in Halle, waar we ook onze 5 repetities hadden, was de tweede concertlocatie. In Weimar was het vooral oud publiek; in Halle heel veel jonge mensen. Studenten, die in het universiteitsorkest spelen. Hun dirigent was er ook. Twee jaar geleden had dat orkest ook de 7de symfonie van Beethoven gespeeld. Toegang was vrij, de donaties waren voor Unicef. Inmiddels goed gewend aan de locatie, speelden we een prima concert.

De Petrikirche in Leipzig. Een beetje buiten het centrum. De kerk lijkt bij het inspelen enigszins over akoestisch, maar dat viel mee; ca. 80 man publiek, we hebben heerlijk gespeeld. De cello van solist Kalle droeg ver en kwam prachtig tot zijn recht.

Excursies

Anti-wendebord
Anti-wendebord

** Stadsrondwandeling o.l.v. een gids door Leipzig met als toppers natuurlijk de Thomaskirche van Bach, de Auerbachs Keller (sinds 1525), waar Goethe een deel van zijn ‘Faust’ schreef. Een wandeling door de Altstadt. En dan de Nicolaikirche! Oud? Ja. Bijzonder qua inrichting en architectuur? Gaat wel. Maar wat mij totaal ontgaan is, is dat daar mede de grondslag is gelegd voor “Die Wende”. De juichende mensen op de Berlijnse muur hebben we scherp op ons collectieve netvlies staan. Maar dat is het einde van de fluwelen revolutie. De vreedzame gebedsdiensten op maandagavonden werden in deze Nicolaikirche in Leipzig gehouden om te bidden voor meer vrijheden En last but not least heeft Leipzig, deze Saksische parel, de reputatie verworven van de stad van de stille revolutie, die uiteindelijk tot de val van de Muur en de DDR leidde. Deze demonstraties werden tenslotte zo massaal dat het DDR-regime deze niet meer konden onderdrukken zonder een bloedbad aan te richten. Op 9 oktober namen 70.000 mensen aan de demonstratie deel en op 4 november demonstreerden 500.000 mensen in Oost-Berlijn: de vreedzame omwenteling.

 

Pleisterplaatsaanduiding
Pleisterplaatsaanduiding

Stadsrondwandelingen door Leipzig en door Weimar o.l.v. gidsen. Hoewel anders, toch ook veel overeenkomsten. Mooi, hoor: oude kerken, oude raadhuizen, beroemde Kellers, grote en kleine standbeelden, gedenktekens, waaggebouwen, passages, werelderfgoed. Overal herinneringen aan beroemde schrijvers, dichters en componisten. Echt het centrum van een rijke cultuur en een lange geschiedenis. Maar de grote gebeurtenissen uit de jongste geschiedenis domineren beide steden: de Tweede Wereldoorlog, de DDR-tijd en Die Wende.

 

Leipzig is voor bijna tachtig (!) procent gebombardeerd. “… ik veegde Goethe uit mijn haar…” rapporteerde een student uit Weimar na de bombardementen. Onze gidsen uit beide steden hebben persoonlijk Die Wende meegemaakt en het heeft ieders leven in voormalig Oost-Duitsland voorgoed veranderd. De steden zijn prachtig gerestaureerd en het is een lust om er rond te wandelen.

** Bezoek aan het Händelhaus; het muziekinstrumentenmuseum in Halle: zeer interessant voor mensen, die zelf een instrument bespelen.

** Bezoek aan het Bachmuseum in Leipzig.

Hilarische momenten

** Voor onze reisleidster Irene was juist ook de start van de reis toch wel behoorlijk spannend. Instrumenten onderin de bus, koffers in de aanhanger? Iedereen op tijd in de bus, ook bij de tweede opstapplaats? Toen inderdaad alles in orde was, zuchtte zij diep, haalde een dik boek uit haar tas om te gaan lezen. Als of je dan de rest van de week rust hebt…! (Na afloop van de reis was zij op bladzijde 15).
** Onze solist is een heel lange slanke man met prachtige lange slanke handen. Zachtjes attendeer ik mijn buurman er op, – niet dat deze nou gelijk zo geïnteresseerd is in handen van andere mannen… En hij zegt: “Ja, als ik zulke handen had, zou ik ook zo mooi cello spelen”.
** Nick: “In die maten letten jullie niet op de dirigent! Eigenlijk was ìk de enige, die op de dirigent lette”.
** Nick: “Fluiten, willen jullie daar naar de hoorns toespelen? Je hoorns teleurstellen is een slechte zaak”.
** Nick slaat zijn baton stuk bij het opwindende stuk van het wapengekletter en de galopperende paarden in Beethoven 7.
** Gids bij stadstour: “Willen jullie even luisteren naar…?” Concertmeester: “Wij luisteren alleen naar de dirigent”. Iemand anders ad rem: “En zelfs dat niet eens altijd”.
** Orkestlid tegen gids in Leipzig: “Zien we elkaar dan weer bij het Bach Denkmal?” Antwoord: “Welk Denkmal bedoel je? Heel Leipzig is een en al Bach Denkmal”.
** Buschauffeur stouwt voor de zoveelste keer onze instrumenten onderin de bus en even later bij het hotel alles er weer uit en zucht: “Volgende keer ga ik met een koor op stap”.
** Chauffeur blijft bij de bus om op de instrumenten te passen als wij een rondtour hebben. “Ik heb in die tussentijd maar één cello verkocht. Die uit 1865. Geeft zeker niet, hè? Er waren er toch genoeg”.
** Nick test de akoestiek in de kerk: “De balans is perfect. Klinkt als het Concertgebouworkest”. Even later: “Het klinkt nog steeds als het Concertgebouworkest, maar viool I is nu even op hol geslagen”.
** Komisch was de onbedoelde rondedans van Nick en mij om de grote vierkante zuil in Thüringerhof in het midden van de zaal op de laatste avond. Ik wilde hem namens ons bedanken, maar hij stond net aan de andere kant van de zuil. Hij naar links, ik naar links. Ik naar rechts, hij naar rechts.
** In het muziekinstrumentenmuseum liep Nick bijna tegen een spiegel aan, waarbij hij aan zichzelf zijn excuses maakte zonder te zien dat het een spiegel betrof.

 

Twee van de gespeelde werken

Samenvatting

Een intensieve en fantastische week, waarbij alles liep, zoals was afgesproken. Geen tegenslag, geen ongelukken, mooi weer. Een uiterst coöperatieve Klaas Touwen op de achtergrond. Met maar één afzegging van een strijker.

Gastspelers bedankt voor jullie waardevolle bijdrage! We stuurden door allen ondertekende briefkaarten aan onze orkestleden, die niet mee konden. Een hele week muziek maken! Er hoeven geen kindjes naar bed gebracht te worden, geen boodschappen gedaan. Alléén maar … muziek maken! Vijf repetities, drie concerten en inspelen. En ook nog cultuur opsnuiven. Met een bevlogen dirigent, die ons boven ons niveau liet uitstijgen. Wat een saamhorigheid!

Fransje Smit-Scalongne, lid reiscommissie voorzitter Symfonieorkest Haerlem

Bachverering


Impressie van een gastspeler:

Over de vraag om als gast mee te willen spelen met het SOH tijdens de concertweek in Halle, Leipzig en Weimar hoefde ik niet na te denken: het was voor mij een voorrecht om aan dit mooie programma mee te werken. Een beetje spannend vond ik het ook wel omdat ik weinig mensen van het SOH echt ken maar het was bijzonder te ervaren hoe vriendelijk en toegankelijk iedereen was en hoe groot de saamhorigheid in het orkest. Ik heb me er dan ook zeer thuis gevoeld.

De 1e repetitie was in de schitterende aula van de Maarten Luther Universiteit in Halle waar ook de overige 4 repetities zouden plaats vinden. De repetities o.l.v. onze inspirerende dirigent Nick Devons waren leerzaam, boeiend en vaak humoristisch. We hebben er veel van opgestoken hetgeen goed van pas kwam bij de concerten.

Met de repetities en concerten hadden we een geweldige cellosolist: Kalle de Bie. Wat speelt hij prachtig. Het was een genot om hem te horen spelen en hem te begeleiden.

Na het laatste concert was er nog een verrassing. Onze reisleidster Irene vertelde in de bus dat Klaas Touwen van IC-Productions ons een glas champagne aanbood en dat er door het SOH een glas wijn of bier met lekkere hapjes zouden worden aangeboden. We werden naar het Thüringer Hof gebracht waar lange mooi gedekte tafels met drankjes en lekkere hapjes klaar stonden. Het zag er allemaal heel feestelijk uit. Een echte verrassing dus. De dirigent, IC-Productions en iedereen die deze reis tot zo’n enorm succes hebben gemaakt werden op een vaak zeer humoristische/ludieke wijze in het zonnetje gezet. Ik vond het bijzonder om te merken dat, behalve IC-Productions dat een belangrijke rol speelde, er ook zo veel orkestleden waren die zich enorm hebben ingezet. Dat zei mij ook weer veel over de grote betrokkenheid van het orkest. Kortom ontzettend fijn dat ik in de gelegenheid werd gesteld om met dit orkest zulke mooie muziek mee te spelen en daarvan ook weer veel te leren. Er waren ook leuke uitstapjes maar muziek maken was het doel. Daar heb ik het meest van genoten en zeker ook van jullie gezelschap.

Ik wens jullie heel veel plezier bij de voorbereidingen van het najaarsconcert en als vaste fans van jullie komen mijn man ik zeker weer luisteren.

Marijke Bakker, gast-altiste