Verslag BSO-SOH weekend 5, 6 en 7 juni 2009 in Stayokay Bakkum

Al jaren droomt deze voorzitter van het SOH over een groot integraal concert met het andere symfonieorkest van onze dirigent uit de Betuwe. Zoiets van “twee orkesten, één directie”. Tijd voor actie, dus!
Eerst dan maar eens ‘low profile’ een verkennend weekend zonder gelijk de druk en enorme organisatie van meerdere concerten op meerdere locaties.

In de voorbespreking met voorzitter en penningmeester van het zusterorkest liet Emmie weten, dat ze in Tiel aan haar gevraagd hadden of ‘ze in Haarlem niet erg bekakt waren’. Zelf is Emmie in het Gooi geboren en onze dirigent is in het Engelse Sussex opgegroeid.
Altijd baas boven baas. Daarbij vergeleken is Haarlem maar een suffe, stijve provinciestad en veel SOH-ers komen niet eens uit Kennemerland. Alvast één bezwaar weggenomen. Bij openingsspeech nog even opgehaald. Gelach. De stemming zat er al gelijk in.

De aanmelding van beide orkesten was nagenoeg gelijk en prima verdeeld over de instrumenten. Slechts een handjevol gastspelers was nodig om ‘de gaatjes te vullen’. Totaal iets meer dan 50 deelnemers.
Op het repertoire stonden deel I en II van Beethovens Negende Symfonie,- een langgekoesterde wens van onze dirigent ging daarmee in vervulling. De moeilijkheidsgraad is hoog voor blazers èn strijkers. Ter ontspanning werd de Serenade van Brahms gespeeld. Beide orkesten hadden dat jaren geleden onder Nick uitgevoerd. Zat niet meer in de vingers, maar nog wel in de oren.

Het werd een erg gezellig, muzikaal inspirerend en vervullend weekend met geplande en ongeplande verrassingen. Dat begon al op de eerste avond. Nick meldde even, dat hij de enige was, die zich niet voor hoefde te stellen, maar dat is geen verrassing. De voorzitter van het “Betuws Symfonie Orkest” liet weten, dat ze met een paar mensen appeltaarten hadden gebakken voor in de pauze bij de koffie. Erg leuk en erg lekker! Om er een beetje in te komen, begonnen we met de liefelijke Serenade. Om kwart voor tien gaf Nick de baton over aan de tweede dirigent, afkomstig uit de gelederen van het SOH. Alleen Nick, Henk en ik waren daarvan op de hoogte.
Henk Tromp is klarinettist van beroep, voor de gezelligheid contrabas spelend en tevens dirigent van het Alkmaars Senioren Orkest met een bescheiden aantal orkestleden. Sinds januari 2009 bassist bij ons. Heeft het Oudhollandse lied “Merck toch hoe sterk” bewerkt voor symfonieorkest. Dit werkje zal worden uitgegeven. Allang had hij de wens om eens een veel groter orkest te dirigeren en tevens dit lied te toetsen. En het klopte over het algemeen .verrassend allemaal, nietwaar?

Zaterdagochtend begonnen we dan aan de Negende. Vooraf een echte Nick-inleiding over Beethoven, over diens totale doofheid, zijn suïcidale gedachten, over deze symfonie en de opbouw daarvan, over dev negen symfonieën in het algemeen en de doem, die lijkt te liggen op het componeren van negende symfonieën. Hij kan inspirerend vertellen met zijn zangerige accent. Altijd zo, dat ik dan denk ‘waarom hebben we dat nooit eerder gespeeld’. Het antwoord daarop bleek alras. Heftige muziek, snel, veel noten, moeilijke inzetten en dan weer overgangen naar liefelijke passages. Met Nick’s inleiding in je achterhoofd raakte het – bij mij althans – inderdaad aan de kern van het bestaan.
Dat ging trouwens gauw over: druk bezet met de noten, de op- en afstreken, tellen.

Marianne vraagt op zeker moment ietwat mopperend: “Is dit eigenlijk wel Beethoven? ”
“Nog niet”, zegt Nick. “Wel als je alle kruizen en mollen speelt”.

Zaterdagmiddag was bestemd voor fietsen, luieren, in de zon liggen, siësta houden, over het strand slenteren, door de duinen wandelen, terrasje pikken, kletsen. In de gymzaal werd nog een kwartetje gehoord. Het weer hield zich goed. De sfeer is relaxed.

De BBQ, aangeboden door beide besturen, is goed verzorgd. Behalve dan dat de vegetariërs vergeten waren, maar ook dat kwam met wat extra regelen van mijn kant goed.
De algehele verzorging bij de voormalige jeugdherberg was niet optimaal te noemen. In 2006 toen het SOH er was, was er een uitstekende kok. Nu niet meer; dat is te merken, brr
De ‘crew’ is bereidwillig, maar munt bepaald niet uit in organisatietalent.

Tussen de middag werden Nick en ik aangesproken door een zekere Esmee, ook gaste in Stayokay. Een pittig jong grietje, mooi decolleté, veel zilveren sierraden, beugel. Blijkt begeleidster te zijn van het kinderkoortje, dat elders in het gebouw een programma instudeert voor de scheidende dirigente. Of we met ons orkest die avond even iets voor die dirigente willen spelen als verrassing. Zij is, zegt zij, – net als wij – dol op klassieke muziek: Beethoven, Bach, André Rieu.(hoor je het eens van een ander!) Na enig heen en weer gepraat besluiten we dat het hele koor naar de gymzaal komt en de dirigente geblinddoekt naar binnen gevoerd zal worden. Ik bezweer Esmee, dat het kleine koorvolkje de pauken van Tom (zaterdagavond even weg) onberoerd moet laten. Voor de zekerheid barricadeer ik zijn instrumenten met stoelen. Wij zullen de dirigente trakteren op de Serenade. Nick vond de Negende niet zo’n geschikte verrassing. Om kwart voor tien, een half uur eerder dan afgesproken, stormen de eerste jochies met Superman/Spiderman T-shirts en veel gel in hun stekeltjeshaar naar binnen. Een half uur eerder dan afgesproken. Onmiddellijk teruggeroepen door Esmee. De kleintjes moeten naar bed, of alles een half uurtje vroeger mag? Daarna sluipen diezelfde kinderen muisstil naar binnen, gaan op de grond zitten. Het orkest begint er plezier in te krijgen, gniffelt, een enkeling proest het zelfs uit. Iedereen in spanning en afwachting, want het duurt even voor de blinddoek binnen is. Na een paar maten Brahms gaat de Stayokay-theedoek van de ogen van de dirigente,- ze had anders eerst nog kunnen denken, dat zij een CD te horen kreeg, verklaarde Esmee later. De dirigente was na afloop tot tranen toe geroerd. Verrassende actie geslaagd.

Zondagochtend houdt de voorzitter van het SOH opnieuw een afscheidsspeech (op de ALV al de eerste helft) voor hoornist Tijo Bierman, die op deze allerlaatste dag zijn allerlaatste nootjes in SOH-verband zal blazen. Zijn vrouw en hij zijn echte culinaire liefhebbers. Hij krijgt een design glazen schaal aangeboden, zodat zij nog eens aan het orkest zullen denken als daar weer lekkere hapjes op liggen. Tijo is verrast en aangedaan. Heeft gemengde gevoelens. Vijfendertig jaar lid is lang; ben je ongeveer 1400 keer naar de repetitie gekomen. Daarna barst de Negende weer los. Zwaar werk voor iedereen. Ik heb meelij met de blazers, want het is hard werken. Nick vraagt voor de zoveelste maal op de punt van de dirigeerstok te letten en met hem samen te blijven. Dan hoor ik hem ineens mompelen, dat niet iedereen het makkelijk vindt om samen met hem te blijven, dat hij daar wel eens vaker last van heeft. Ja, hoorde ik het toch goed. Wat mij betreft mag hij nog lang in elk geval met onze orkesten samen blijven: wat kunnen wij ons gelukkig prijzen met zo’n bevlogen dirigent, die iedereen maximaal wil en kan laten presteren! Wat een inzet, wat een charme, wat een muzikaliteit, wat een humor. Hij is echt de ziel van onze orkesten.

’s Middags doorloop van alle stukken voor toch nog ca. twintig luisteraars. Het ging relatief goed. Toch heb ik zelf het gevoel alleen maar oppervlakkig kennisgemaakt te hebben met de muziek van Beethoven. Hij doof, ik kapot. Zoiets ongeveer.

Samenvattend: hoewel de aanmeldingen van beiden orkesten wel wat royaler had gemogen was het een erg geslaagd weekend. Of en hoe het verder gaat moeten dirigent en besturen nog overdenken. Eerst dit weekend maar eens laten bezinken. Dat is in elk geval ‘binnen’.

Fransje Smit-Scalongne,
voorzitter “Symfonie Orkest Haerlem”
8 juni 2009.